ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിച്ചുകൊണ്ട്, രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ ഇന്ന് സർവീസ് ആരംഭിക്കുന്നു. ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ട്രെയിനിന്റെ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് കർമ്മം നിർവഹിക്കും. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നിർണ്ണായക ചുവടുവെപ്പായാണ് ഈ പദ്ധതിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
പ്രത്യേകതകൾ
ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യുവൽ സെൽ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ട്രെയിൻ, കാർബൺ ബഹിർഗമനം പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ഇന്ധനത്തിന് പകരം ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ജലബാഷ്പം മാത്രമാണ് ഉപോൽപ്പന്നമായി പുറന്തള്ളുന്നത്. ഡീസൽ ട്രെയിനുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ശബ്ദമലിനീകരണവും പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും ഈ ട്രെയിൻ ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്നു.
പൂർണ്ണമായും തദ്ദേശീയമായി നിർമ്മിച്ച ഈ ട്രെയിൻ ഇന്ത്യൻ എഞ്ചിനീയറിംഗ് മികവിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. പത്ത് കോച്ചുകളുള്ള ഈ ട്രെയിൻ സെറ്റ്, നിലവിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയതും ശക്തവുമായ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളിൽ ഒന്നാണ്. 3,200 കുതിരശക്തിയുള്ള പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനമാണ് ഇതിലുള്ളത്. മണിക്കൂറിൽ 110 കിലോമീറ്റർ വേഗത കൈവരിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടെങ്കിലും, ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ സുരക്ഷയും പ്രവർത്തനക്ഷമതയും കണക്കിലെടുത്ത് 75 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിലായിരിക്കും ട്രെയിൻ സർവീസ് നടത്തുക.
യാത്രയും റൂട്ടും
ജിന്ദ് – സോണിപത് റൂട്ടിലാണ് ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നത്. ഏകദേശം 89 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പാതയിൽ ജിന്ദ് സിറ്റി, പാണ്ഡു പിന്ദാര, ഗോഹാന ജങ്ഷൻ തുടങ്ങി 12 പ്രധാന സ്റ്റേഷനുകളിൽ ട്രെയിനിന് സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. ഭാവിയിൽ പൈതൃക പാതകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കൂടുതൽ റൂട്ടുകളിലേക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് റെയിൽവേ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പദ്ധതി.
ഈ പദ്ധതി വെറുമൊരു ട്രെയിൻ സർവീസ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനം, സംഭരണം, വിതരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ സംയോജിത ഹൈഡ്രജൻ റെയിൽവേ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തുടക്കം കൂടിയാണ്. നാഷണൽ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ സംരംഭം, ഇന്ത്യയുടെ നെറ്റ്-സീറോ (Net-Zero) കാർബൺ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കും.
അടുത്ത മൂന്ന് മാസത്തേക്ക്, ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളുടെ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിദഗ്ധരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പ്രത്യേക നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കും ട്രെയിനിന്റെ പ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയെ ഹരിത ഊർജ്ജ ഗതാഗത രംഗത്ത് മുൻനിരയിലെത്തിക്കാൻ ഈ പദ്ധതി സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.