തീയതി: മാർച്ച് 23, 2026
കേരളത്തിലെ പ്രകൃതിദത്ത നീരുറവകളെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ പഠനം ലക്ഷ്യമിട്ട് സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി നടത്തിയ കണക്കെടുപ്പിൽ 4348 നീരുറവകൾ കണ്ടെത്തി. ഇത് കേരളത്തിലെ ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ കൃത്യമായ ചിത്രം നൽകുന്ന ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പാണ്. ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും വരൾച്ചാ സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിവെള്ള ലഭ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഈ വിവരങ്ങൾ ഏറെ സഹായകമാകും.
സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള നീരുറവകളുടെ വിശദാംശങ്ങളാണ് ഈ സർവേയിലൂടെ ശേഖരിച്ചത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ നീരുറവകൾ കണ്ടെത്തിയത് കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലാണ്, 953 എണ്ണം. അതേസമയം, ഏറ്റവും കുറവ് നീരുറവകളുള്ള ജില്ല ആലപ്പുഴയാണ്, അവിടെ 10 നീരുറവകൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഓരോ നീരുറവയുടെയും കൃത്യമായ സ്ഥാനം, ജലത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ, ഒഴുക്കിന്റെ തോത്, ചുറ്റുമുള്ള ഭൂവിനിയോഗം തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഹരിതകേരളം മിഷൻ, സെന്റർ ഫോർ വാട്ടർ റിസോഴ്സസ് ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് (CWRDM) എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് ഈ ബൃഹത്തായ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയത്. 2020 മാർച്ചിൽ ആരംഭിച്ച ഈ നീരുറവ കണക്കെടുപ്പിന്റെ വിവരശേഖരണം 2023 ജനുവരിയോടെയാണ് പൂർത്തിയായത്. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റ് ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലും കുടിവെള്ള ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ നീരുറവകൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളുടെയും അനിയന്ത്രിതമായ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ഫലമായി പല നീരുറവകളും നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ കണക്കെടുപ്പിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിക്കുന്നത്. ഈ നീരുറവകളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് കേരളത്തിന്റെ ഭാവി ജലസുരക്ഷയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
പശ്ചാത്തലം:
കേരളം സമ്പന്നമായ ജലസ്രോതസ്സുകളുള്ള സംസ്ഥാനമാണെങ്കിലും, വേനൽക്കാലത്ത് പല പ്രദേശങ്ങളിലും ജലക്ഷാമം രൂക്ഷമാകാറുണ്ട്. ഭൂഗർഭജല നിരപ്പ് താഴുന്നതും നദികളിലെയും മറ്റ് ജലാശയങ്ങളിലെയും ജലനിരപ്പ് കുറയുന്നതും ഒരു പതിവ് കാഴ്ചയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രകൃതിദത്തമായ നീരുറവകൾ കണ്ടെത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നത് പ്രാദേശിക ജലലഭ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും വരൾച്ചയെ ചെറുക്കുന്നതിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജലസംരക്ഷണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുന്ന വിവിധ പദ്ധതികൾക്ക് രൂപം നൽകിവരുന്നുണ്ട്.
പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിനും ജൈവവൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും നീരുറവകൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. വനമേഖലകളിലും മലയോര പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഈ നീരുറവകൾ അനേകം ജീവജാലങ്ങളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ കൂടിയാണ്. ഇവയുടെ സംരക്ഷണം പരിസ്ഥിതിക്ക് മൊത്തത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും.
ഉപസംഹാരം:
പുതിയ കണക്കെടുപ്പിലൂടെ ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റിന് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകും. നീരുറവകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും അവയുടെ പുനരുജ്ജീവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും ഇത് സഹായകമാകും. കേരളത്തിന്റെ ഭാവി ജലസുരക്ഷയ്ക്ക് ഈ സംരംഭം ഒരു മുതൽക്കൂട്ടാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് അധികൃതർ.