തീയതി: മാർച്ച് 23, 2026
സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി നടത്തിയ നീരുറവ സെൻസസിൽ 4348 പ്രകൃതിദത്ത നീരുറവകൾ കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ട്. ജലസമ്പത്തിന് പേരുകേട്ട കേരളത്തിൽ, വേനൽക്കാലത്ത് ശുദ്ധജല ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ നീരുറവകൾക്ക് നിർണ്ണായക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. നദികളിലെ നീരൊഴുക്ക് നിലനിർത്തുന്നതിലും ഭൂഗർഭജല നിരപ്പ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും ഇവ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായുള്ള സെന്റർ ഫോർ വാട്ടർ റിസോഴ്സ് ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് (സി.ഡബ്ല്യു.ആർ.ഡി.എം) ആണ് ഈ സമഗ്രമായ സെൻസസിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. കേരള സംസ്ഥാന ആസൂത്രണ ബോർഡിന്റെയും ഹരിതകേരളം മിഷന്റെയും സഹകരണത്തോടെയാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയത്. 2021-ൽ ആരംഭിച്ച സെൻസസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള നീരുറവകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് മുന്നോട്ട് പോയത്.
കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും സർവ്വേ നടന്നെങ്കിലും, പശ്ചിമഘട്ട മേഖലകളിലും ഇടനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് നീരുറവകൾ കൂടുതലായി കണ്ടെത്തിയത്. വനമേഖലകളിലും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും ഇവയുടെ സാന്നിധ്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളുടെയും അശാസ്ത്രീയമായ ഭൂവിനിയോഗത്തിന്റെയും ഫലമായി പല നീരുറവകളും വറ്റിവരണ്ട് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
നീരുറവകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ ഭൂപട നിർമ്മാണം, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി ഒരു വെബ് അധിഷ്ഠിത ജിയോഗ്രഫിക് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം (ജി.ഐ.എസ്) വികസിപ്പിക്കുക, മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി പോലുള്ള പ്രാദേശിക വികസന പരിപാടികളുമായി നീരുറവ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് ഭാവി പരിപാടികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇത് പ്രാദേശിക തലത്തിൽ ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കും.
പശ്ചാത്തലം:
വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യയും നഗരവൽക്കരണവും കാരണം കേരളം സമീപകാലത്ത് ശുദ്ധജല ദൗർലഭ്യം നേരിടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. കിണറുകളും മറ്റ് ജലസ്രോതസ്സുകളും വറ്റിവരളുന്നത് ഒരു സാധാരണ കാഴ്ചയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. പ്രകൃതിദത്തമായ ജലസ്രോതസ്സുകളായ നീരുറവകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒരു പരിധി വരെ ആശ്വാസം നൽകും. തനത് ആവാസവ്യവസ്ഥയെ നിലനിർത്തുന്നതിലും ജൈവവൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും നീരുറവകൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്.
അശാസ്ത്രീയമായ ഖനനം, വനനശീകരണം, മലിനീകരണം, മണ്ണൊലിപ്പ് എന്നിവ നീരുറവകളുടെ നിലനിൽപ്പിന് വലിയ ഭീഷണിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഈ സെൻസസ് വഴി ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഓരോ നീരുറവയുടെയും തനിമ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ജലത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഉപസംഹാരം:
കേരളത്തിലെ നീരുറവകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ആദ്യ സെൻസസ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലസ്രോതസ്സുകളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ധാരണ നൽകുന്നു. ഈ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഫലപ്രദമായ ജലസംരക്ഷണ തന്ത്രങ്ങൾ ആവിഷ്കരിക്കാനും ഭാവി തലമുറകൾക്കായി ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.