രാജ്യത്തെ നടുക്കിയ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണ നടപടിയായ നോട്ട് നിരോധനത്തിന് ഇന്ന് ഒമ്പത് വർഷം തികയുന്നു. 2016 നവംബർ എട്ടിന് രാത്രി എട്ട് മണിക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നടത്തിയ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെയാണ് 500 രൂപയുടെയും 1000 രൂപയുടെയും നോട്ടുകൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അസാധുവാക്കിയത്. കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതാക്കുക, ഭീകരവാദത്തിനുള്ള പണത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തടയുക, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തിയാണ് സർക്കാർ ഈ നിർണായക നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. അന്നുമുതൽ ഇന്നുവരെ ഈ തീരുമാനം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ വലിയ ചർച്ചാവിഷയമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ രാജ്യം വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്. ബാങ്കുകൾക്കും എടിഎമ്മുകൾക്കും മുന്നിൽ പണം പിൻവലിക്കാനും മാറ്റിയെടുക്കാനുമായി ജനങ്ങളുടെ നീണ്ട നിര രൂപപ്പെട്ടു. സാധാരണക്കാരും ചെറുകിട വ്യാപാരികളും ദിവസക്കൂലിക്കാരും ഏറെ ദുരിതത്തിലായി. പണത്തിന്റെ ദൗർലഭ്യം കാരണം രാജ്യത്തെ പല വ്യാപാര-വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനം താറുമാറായി. പ്രതിപക്ഷം ഈ നടപടിയെ ‘ആസൂത്രണമില്ലാത്ത ദുരന്തം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് ശക്തമായി വിമർശിച്ചപ്പോൾ, കള്ളപ്പണത്തിനെതിരായ നിർണായക പോരാട്ടം എന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇതിനെ ന്യായീകരിച്ചത്.
ഒമ്പത് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. കള്ളപ്പണം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, രാജ്യത്ത് ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാടുകൾ കുതിച്ചുയർന്നു എന്നത് ഒരു പ്രധാന നേട്ടമായി സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. യുപിഐ (UPI) പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങളുടെ വ്യാപനം ഈ മാറ്റത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി. എങ്കിലും, ഈ തീരുമാനം രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തെയും (GDP) അസംഘടിത മേഖലയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു എന്ന വിമർശനങ്ങളും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ വാർഷിക ദിനത്തിലും നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ ഗുണഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ രാജ്യത്ത് സജീവമാണ്.
