ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ എന്നും ചർച്ചയാകുന്ന ഒരു അധ്യായം – അടിയന്തരാവസ്ഥ – നിലവിൽ വരുത്തിയതിന് ഇന്നു അമ്പത് വർഷം തികക്കുകയാണ്. 1975 ജൂൺ 25-നാണ് ഭാരതത്തിലെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി രാഷ്ട്രതാൽപര്യമെന്ന് വിശദീകരിച്ച് രാഷ്ട്രത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സങ്കല്പങ്ങൾ കടുത്ത തിരിച്ചടി ഏറ്റുവാങ്ങിയ അതികഠിനമായ 21 മാസങ്ങളായിരുന്നു അത്.
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കിടെ മാദ്ധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യവും പൗരാവകാശങ്ങളും മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രീയ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ തടവിലായി, കടുത്ത സെൻസർഷിപ്പിലൂടെ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തി. നിർബന്ധിത സർജറികളും കുടിയൊഴിപ്പിക്കലുകളും രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനക്ഷോഭം വളർത്തിയ സംഭവങ്ങളാണ്. ജനാധിപത്യത്തോടുള്ള വിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്തിയത് പോലും ഈ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ മറുഫലമായി രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെ ഉണ്ടാവുകയായിരുന്നു.
അഡ്വാനിയും മോറാർജി ദേശായിയും അടക്കമുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെ ഏറ്റവുമധികം ഉണർത്തിയതും ചേർത്ത് കൂട്ടിയതും അടിയന്തരാവസ്ഥയെതുടർന്നുള്ള സമരങ്ങൾ ആയിരുന്നു. 1977 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോണ്ഗ്രസിന്റെ കനത്ത പരാജയത്തിലേക്കും ജനതാ പാർട്ടിയുടെ അധികാരത്തിലേക്കുമാണ് അതിന്റെ ഫലം. ഇന്ന്, അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അമ്പതാം വാർഷികം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും ജനാധിപത്യവും സംബന്ധിച്ച പാഠങ്ങൾ വീണ്ടും ഓർക്കാനും പഠിക്കാനും അവസരമാകുകയാണ്.
